Νέα στοιχεία για τη σεισμικότητα της Σαντορίνης, που δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα επίπεδα προ της περυσινής έξαρσης

Σύμφωνα με ρεπορτάζ και δημοσίευμα της "Καθημερινής" 


Η σεισμικότητα στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης έχει μειωθεί, αλλά δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα επίπεδα όπου βρισκόταν πριν από την περυσινή σεισμική έξαρση. Περαιτέρω, νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι η –μη σεισμική– παραμόρφωση του ανάγλυφου συνεχίζει να αυξάνεται με μεγάλο ρυθμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Κυκλάδες «ανοίγουν» με ρυθμό 17 χιλιοστών τον χρόνο, σε σχέση με 3,8 χιλιοστά ετησίως πριν από τη σεισμική κρίση.
 

Τα νεότερα στοιχεία θα παρουσιαστούν από τη Μαργαρίτα Σέγκου, διευθύντρια Ερευνών στο British Geological Survey, στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Eνωσης Γεωεπιστημών, που πραγματοποιείται φέτος στη Βιέννη. Θέμα της σημερινής της παρουσίασης, «Σαντορίνη 2025: Προσδιορίζοντας το μέλλον της ηφαιστειακής παρακολούθησης στο τόξο του νοτίου Αιγαίου».

«Χρειάζεται η μετάβαση στην ανάλυση των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο μέσω AI και ο συγκερασμός δεδομένων», λέει η Μαργαρίτα Σέγκου, διευθύντρια Ερευνών στο British Geological Survey.

«Η παρακολούθηση της περιοχής με τη χρήση αλγορίθμου μηχανικής εκμάθησης από το British Geological Survey συνεχίζεται και σήμερα και μας έχει δώσει δύο σημαντικά στοιχεία. Το πρώτο είναι ότι η σεισμικότητα στην ευρύτερη περιοχή της Σαντορίνης έχει μειωθεί, αλλά δεν έχει επανέλθει στα επίπεδα προ της σεισμικής κρίσης (Φεβρουάριος 2025). Το ερώτημα που προκύπτει, λοιπόν, είναι κατά πόσον αυτό είναι αναμενόμενο. Η επιστημονικά αποδεκτή εκτίμηση των ειδικών ήταν ότι πρέπει να θεωρούμε συνηθισμένα στην περιοχή πέντε σεισμικά γεγονότα μεγαλύτερα του μεγέθους δύο κάθε εβδομάδα. Σύμφωνα με τις αναλύσεις μας, η σεισμικότητα στην περιοχή έχει αυξομειώσεις και, παρότι σήμερα έχει μειωθεί, δεν έχει ακόμη συστηματικά πέσει κάτω από τα πέντε γεγονότα την εβδομάδα».
 

Το δεύτερο συμπέρασμα στο οποίο οι επιστήμονες έχουν καταλήξει αφορά τη συνέχιση της παραμόρφωσης. «Η εικόνα από τα γεωδαιτικά στοιχεία, που μας παρείχε ο Θανάσης Γκανάς, σεισμολόγος στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, είναι ότι η ασεισμική παραμόρφωση συνεχίζεται και μάλιστα αυξάνεται με μεγάλο ρυθμό. Πριν από την κρίση, το σύμπλεγμα των Κυκλάδων “άνοιγε” 3,8 χιλιοστά/έτος και σήμερα “ανοίγει” με ρυθμό 17 χιλιοστών/έτος, ενώ περιμέναμε να έχει συμβεί το αντίθετο, δηλαδή ο ρυθμός να έχει μειωθεί. Αυτό τι σημαίνει; Χάρη στις νέες μεθόδους, αναγνωρίζουμε ότι κρίσεις όπως η περυσινή δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ο τρόπος που συνολικά εξελίσσεται το ηφαιστειακό τόξο μέσα στον χρόνο. Ο χώρος της Σαντορίνης, λοιπόν, παραμένει πολύ ενεργός και συνεχίζει να παραμορφώνεται. Επομένως, ο μηχανισμός που δημιούργησε πέρυσι την κρίση στο νησί εξακολουθεί να υφίσταται. Τα βαθύτερα αίτια που έφεραν την κρίση είναι ακόμη εκεί. Φυσικά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πότε θα περάσει και πάλι το “κατώφλι”, ώστε η ασεισμική παραμόρφωση να γίνει σεισμική. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τον χρόνο που έχουμε για να προετοιμαστούμε επιστημονικά, κάτι στο οποίο δεν έχουμε επενδύσει αρκετά».
 

Η κ. Σέγκου εξηγεί τη διαφορά μεταξύ ασεισμικής και σεισμικής παραμόρφωσης με ένα παράδειγμα. «Σκεφτείτε ότι έχετε ένα κομμάτι σοκολάτας στο ψυγείο και το σπάτε. Αυτό είναι μια σεισμική παραμόρφωση. Αν βγάλετε στον ήλιο τη σοκολάτα και μετά προσπαθήσετε να τη σπάσετε, αυτή δεν θα κοπεί, αλλά θα λιώσει. Αυτό είναι η ασεισμική παραμόρφωση, που συμβαίνει σήμερα στην περιοχή».
 

Σύμφωνα με την κ. Σέγκου, η επιστημονική προετοιμασία που πρέπει να γίνει στην Ελλάδα αφορά τον τρόπο επεξεργασίας των σεισμικών δεδομένων. «Στην πρόσφατη κρίση στη Σαντορίνη, καταλήξαμε σε συμπεράσματα μέσα σε λίγες εβδομάδες, όταν σε αντίστοιχα περιστατικά στο παρελθόν χρειάστηκαν μήνες ή ακόμη και χρόνια. Αυτό που λείπει από τη δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα δεν είναι αν λ.χ. ο Κορινθιακός είναι μια περιοχή υψηλής σεισμικότητας, αλλά το γεγονός ότι στην περίπτωση ενός σεισμικού γεγονότος οπουδήποτε στην Ελλάδα δεν υπάρχει η δυνατότητα υψηλής απεικόνισης του φαινομένου. Χρειάζεται εκτός από τον κλασικό εξοπλισμό η μετάβαση στην ανάλυση των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο μέσω τεχνητής νοημοσύνης και ο συγκερασμός σεισμικών, γεωδαιτικών και άλλων δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλήξουμε άμεσα αν πρόκειται για ένα σημαντικό γεγονός σε εξέλιξη. Στην Ιταλία, στο παρατηρητήριο του Βεζούβιου στη Νάπολη, έχουν εντάξει πλήρως αυτή τη νέα προσέγγιση. Ειδάλλως, θα βρισκόμαστε συνεχώς σε μια συζήτηση για τον ισχυρό σεισμό, που ίσως να γίνει κάπου, κάποια στιγμή».

Προέλευση και το πλήρες δημοσίευμα μπορείτε να δείτε εδω : www.kathimerini.gr