Η Σαντορίνη τίμησε την καθηγήτρια Γεωλογίας του ΕΚΠΑ Εύη Νομικού για την προσφορά της στο νησί

Με μεγάλη επιτυχία, πλήθος κόσμου και εκπροσώπους από όλους τους πολιτιστικούς Συλλόγους του νησιού πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 9 Αυγούστου η εκδήλωση προς τιμήν της Θηραίας Γεωλόγου καθηγήτριας του ΕΚΠΑ Έυης Νομικού για την προσφορά και τις υπηρεσίες που προσφέρει με συνέπεια και ευθύνη στο νησί μας.
 

Στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν η Ένωση Ξενοδόχων Σαντορίνης, η Ένωση Λεμβούχων Θήρας, η Ένωση Πολυτέκνων Σαντορίνης, το Ναυτικό Μουσείο Θήρας, ο Εμποροεπαγγελματικός Σύλλογος Θήρας, το Σωματείο Τουριστικών καταλυμάτων η Ατλαντίδα και οι πολιτιστικοί Σύλλογοι του νησιού συμβάλλοντας καθένας με τον τρόπο και τις δυνάμεις του, παρουσιάστηκε η διαδρομή της κ. Νομικού απο τα παιδικά της χρόνια στη Σαντορίνη, μέχρι την πρόσφατη ανώτατη διεθνή της διάκριση με το βραβείο Fisher που απονέμεται κάθε 4 χρόνια απο τη Διεθνή Ένωση Ηφαιστειολογίας και Χημείας του Εσωτερικού της Γης, στον επιστήμονα με την μεγαλύτερη προσφορά στο χώρο του.
 

Για την κυρία Νομικού μίλησαν ο καθηγητής της στο Ε.Κ.Π.Α. κ. Δημήτρης Παπανικολάου, ομότιμος καθηγητής τεκτονικής Γεωλογίας, Γεωλογίας Ελλάδος, Νεοτεκτονικής και Δυναμικής Γεωλογίας του Ε.Κ.Π.Α., πρώην πρόεδρος του Ο.Α.Σ.Π. , πρώην προεδρος του Ε.Λ.Κ.Θ.Ε. και πρώην Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας, ο οποίος την εξήρε ως φοιτήτρια, ερευνήτρια αλλά και σημερινή καθηγήτρια, η κ. Βούλα Πολυμενάκου ερευνήτρια του ΕΛΚΕΘΕ και επιστημονική υπεύθυνη του παρατηρητηρίου Santory, και η Όλγα Κουκουσιούρα, παλαιοντολόγος του ΑΠΘ οι οποίες αναφέρθηκαν στην επιστημονική της αρτιότητα και στην εργατικότητά της στις έρευνες στο πεδίο.
 

Ακολούθως παρουσιάστηκε η βράβευσή της με το διεθνές βραβείο Fisher, ενώ παίρνοντας το λόγο η κ. Νομικού αναφέρθηκε στην ερευνητική της διαδρομή στο νησί εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια, αλλά και στις επιτυχημένες της συνεργασίες και την υποστήριξη απο την τοπική κοινωνία που αγκάλιαζε θερμά και στήριζε τις ανάγκες και το έργο της.
 

Κατα τη διάρκεια της εκδήλωσης άπαντες οι συνδιοργανωτές και οι Σύλλογοι του νησιού απένειμαν στην κ. Νομικού τιμητικές πλακέτες τιμώντας τη για το έργο και τη δράση της, με την εκδήλωση να κλείνει με παραδοσιακά ακούσματα και τοπικούς χορούς.
 

Επρόκειτο για την πρώτη φορά που συνολικά το νησί τίμησε την επιστήμονά του, που ακούραστα προσφέρει τις υπηρεσίες της για την κατανόηση του ιδιαίτερου γεωφυσικού περιβάλλοντος του νησιού μας, και ιδιαίτερα της βαθιά μελέτη του υποθαλάσσιου χώρου της Σαντορίνης και του ηφαιστείου του Κολούμπου.

Η παρουσίαση της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε απο την κ. Σοφία Κίτσου, Δικηγόρο.

Της εκδήλωσης ακολούθησε μπουφές με εδέσματα που δημιουργήθηκε απο τις εθελόντριες γυναίκες των Συλλόγων που συμμετείχαν στην εκδήλωση.  

Ολόκληρη την εκδήλωση μπορείτε να δείτε στο βίντεο που ακολουθεί.



 

Επαινώντας την Καθηγήτρια Δρ Παρασκευή (Εύη) Νομικού με την ευκαιρία της απονομής του Μεταλλίου Fisher 2025 της IAVCEI ο καθηγητής Christian Hubscher που πρότεινε στην Επιτροπή την υποψηφιότητά της ανέφερε τα ακόλουθα : 

Κυρίες και κύριοι,

αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Είναι μεγάλη τιμή και χαρά να αποδώσω σήμερα φόρο τιμής σε μια εξαιρετική επιστήμονα - την Καθηγήτρια Δρ Παρασκευή Νομικού από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αποδέκτη του Μεταλλίου Fisher 2025 που απονέμει η Διεθνής Ένωση Ηφαιστειολογίας και Χημείας του Εσωτερικού της Γης.

Το βραβείο αυτό τιμά όχι μόνο μια εξαιρετική ακαδημαϊκή σταδιοδρομία αλλά και μια βαθιά προσωπική αποστολή. Η καθηγήτρια Νομικού γεννήθηκε στη Σαντορίνη - ένα από τα πιο ενεργά ηφαίστεια της Ευρώπης. Για πολλούς αυτό που είναι ένας τόπος φυσικής ομορφιάς έγινε για εκείνη ένα επιστημονικό κάλεσμα για όλη της τη ζωή. Το πάθος της για την «αναπνοή του πλανήτη μας», όπως η ίδια το περιγράφει, την οδήγησε από την ηφαιστειακή της πατρίδα στα βάθη των ωκεανών, αναζητώντας γνώσεις για τα υποθαλάσσια ηφαίστεια, τα υδροθερμικά συστήματα και τις γεωδυναμικές διεργασίες.

Οι επιστημονικές της συνεισφορές είναι τόσο οραματικές όσο και διεπιστημονικές. Είτε στη χαρτογράφηση του θαλάσσιου πυθμένα, είτε στην ανάλυση πυροκλαστικών αποθέσεων, είτε στην εφαρμογή τεχνολογιών αιχμής, όπως η ανίχνευση με οπτικές ίνες και τα αυτόνομα υποβρύχια οχήματα - η καθηγήτρια Νομικού επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο διερευνούμε τις ηφαιστειακές διεργασίες. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της στο πρόγραμμα RAMONES του Ορίζοντα 2020 της ΕΕ, όπου διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στην ανάπτυξη υποβρύχιων αισθητήρων για τη μελέτη της υποθαλάσσιας ηφαιστειότητας.

Αλλά αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει πραγματικά - και αυτό που αντικατοπτρίζει τόσο έντονα το πνεύμα του Richard V. Fisher, για τον οποίο ονομάστηκε αυτό το μετάλλιο - είναι η ακλόνητη δέσμευσή της στη διεθνή συνεργασία, την επιστημονική επικοινωνία και την κοινωνική δέσμευση. Είναι ένας πραγματικός συνδετικός κρίκος - μεταξύ των επιστημονικών κλάδων, μεταξύ των ανθρώπων και μεταξύ της επιστήμης και της κοινωνίας. Το παγκόσμιο ερευνητικό της δίκτυο δεν είναι αποτέλεσμα επίσημης δικαιοδοσίας, αλλά διανοητικής αριστείας, προσωπικής ακεραιότητας και θερμού, συνεργατικού πνεύματος.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής της ερευνητικής αποστολής JOIDES Resolution 398, παρά τις απαιτητικές 12ωρες βάρδιες της, βρήκε χρόνο για να μεταδίδει ζωντανά τη δουλειά της στα σχολεία και στο κοινό - επειδή πιστεύει ακράδαντα ότι η επιστήμη έχει αντίκτυπο μόνο όταν μοιράζεται. Στην πρόσφατη σεισμική κρίση στην περιοχή του Αιγαίου, συνεργάζεται στενά με την Ελληνική κυβέρνηση και τα μέσα ενημέρωσης, εξασφαλίζοντας ακριβή και ισορροπημένη επικοινωνία που ενισχύει την εμπιστοσύνη και την προσαρμοστικότητα του κοινού.

Είναι πρωτοπόρος στη θαλάσσια ηφαιστειολογία - καθοδηγούμενη από όραμα, βασισμένη στην τεχνογνωσία και καθοδηγούμενη από έντονο αίσθημα ευθύνης τόσο απέναντι στην επιστήμη όσο και απέναντι στην κοινωνία.

Αγαπητή Εύη,

εκ μέρους όλων εδώ μέσα, σε συγχαίρω θερμά για τη βράβευσή σου με το μετάλλιο Fisher 2025. Το έργο σου αποτελεί έμπνευση - ως επιστήμονας, ως συνδετικός πόλος και ως άνθρωπος που επικοινωνεί.

Ενσαρκώνεις όλα όσα χρειαζόμαστε στις γεωεπιστήμες σήμερα: ενδιαφέρον, υπευθυνότητα και πάθος.

Συγχαρητήρια - και μακάρι να συνεχίσεις να επιδιώκετε την προσπάθειά σας με δύναμη και επιτυχία!


Παραλαμβάνοντας το βραβείο η κ. Νομικού στην ομιλία της ανέφερε τα εξής (σε μετάφραση απο τα αγγλικά) 

 

Θα ήθελα να εκφράσω την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη στους Michael, Steffen, Christian και Rebecca που με πρότειναν ως υποψήφια για το μετάλλιο Fisher - ειδικά κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατά την οποία ήμουν πλήρως αφοσιωμένη στην ηφαιστειακή-σεισμική κρίση της Σαντορίνης και δεν είχα καν χρόνο να σκεφτώ την υποψηφιότητα, πόσο μάλλον να ενημερώσω το βιογραφικό μου. Σας ευχαριστώ για την υπομονή και την εμπιστοσύνη σας.

Οφείλω τόσα πολλά στη γενέτειρά μου, τη Σαντορίνη - αυτό το ενεργό ηφαίστειο στην καρδιά του Αιγαίου Πελάγους. Από μικρή ηλικία, ακούγοντας τις ιστορίες των παππούδων μου, με προσέλκυσαν τα μυστήρια της θάλασσας που περιβάλλει τη Σαντορίνη. Λαχταρούσα να εξερευνήσω το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Kolumbo και να καταλάβω πώς η έκρηξη του 1650 προκάλεσε τόσο εκτεταμένες καταστροφές.

Για το λόγο αυτό, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα δύο καθηγητές που διαμόρφωσαν την επιστημονική μου πορεία. Ο επιβλέπων καθηγητής μου, Δημήτρης Παπανικολάου, από το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο οποίο και εγω ανήκω, με επέλεξε για ένα διδακτορικό πρόγραμμα σε μια άλλη ηφαιστειογενή περιοχή της Ελλάδας - την Κω και τη Νίσυρο. Μέσα από την πειθαρχία και τις βαθιές γνώσεις του, μου δίδαξε την επιμονή στο πεδίο και τη σημασία της ενσωμάτωσης χερσαίων και θαλάσσιων δεδομένων για την κατανόηση της γεωδυναμικής των ηφαιστείων. Χάρη στη δική του ενθάρρυνση στράφηκα προς τη θαλάσσια έρευνα, η οποία με οδήγησε σε πολυάριθμες ωκεανογραφικές αποστολές σε όλο το Αιγαίο Πέλαγος, εστιάζοντας στον εντοπισμό θαλάσσιων γεωκινδύνων -ιδιαίτερα γύρω από τα ηφαίστεια.

Είμαι επίσης βαθιά ευγνώμων στον Καθηγητή Steven Carey από το Πανεπιστήμιο του Rhode Island. Μαζί του έμαθα πώς λειτουργούν τα υποθαλάσσια ηφαίστεια και μοιράστηκα τον ενθουσιασμό και την αβεβαιότητα των πρώτων προσπαθειών μας να εξερευνήσουμε το ενεργό υδροθερμικό πεδίο του Κολούπου, ξεκινώντας από το 2006.

Κατά τη διάρκεια των ωκεανογραφικών εκστρατειών που ακολούθησαν, είχα το μεγάλο προνόμιο να συνεργαστώ στενά με τον Καθηγητή Christian Hubscher από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Οι πολλές, μερικές φορές παθιασμένες, συζητήσεις μας για τα σεισμικά προφίλ και την ηφαιστειακή μορφολογία -παρά τις περιστασιακές διαφορές στην ερμηνεία- κατέληγαν πάντα σε συμφωνία και αμοιβαίο σεβασμό.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες αξίζουν στον Καθηγητή Tim Druitt από το Πανεπιστήμιο του Clermond. Στις εργασίες πεδίου στη Σαντορίνη, με βοήθησε να διακρίνω τις πυροκλαστικές ροές και να ξεδιαλύνω τις διάφορες φάσεις της μινωικής έκρηξης. Ανεκτίμηση επίσης η εμπειρία που είχα κατά τη διάρκεια της ερευνητικής αποστολής IODP Expedition 398, όπου ο Tim και ο Steffen μας δίδαξαν τόσα πολλά για τα ηφαίστεια!

Είμαι ευγνώμων στους συναδέλφους μου από το GEOMAR (Γερμανία) και την καθηγήτρια Emilie Hooft από το Πανεπιστήμιο του Oregon -που με υποστήριξαν καθ' όλη τη διάρκεια της κρίσης της Σαντορίνης, και ιδιαίτερα τον Jens Karstens, ο οποίος βρέθηκε στη Σαντορίνη μαζί μου, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω, τη φίλη μου Michelle Parks από τον Icelandic Μeteorological Οffice, με την οποία πέρασα αμέτρητες ώρες διεξάγοντας έρευνα κατά τη διάρκεια της ηφαιστειακής κρίσης στη Σαντορίνη το 2011-2012.

Στους νεότερους συναδέλφους μου -τον Jonas Preine, τη Δανάη, την Κωνσταντίνα, την Άννα, την Ελισάβετ- και τους συναδέλφους μου από το Υποθαλάσσιο Ηφαιστειακό Παρατηρητήριο της Σαντορίνης SANTORY, σας ευχαριστώ για την αφοσίωσή σας στο πεδίο κατά τη διάρκεια δύσκολων αποστολών συλλογής δεδομένων στην ξηρά και απαιτητικων ωκεανογραφικων αποστολών.

Όσον αφορά το μέλλον, οι στόχοι μου είναι να συνεχίσω την παρακολούθηση του Κολούμπου μέσω του Υποθαλάσσιου Ηφαιστειακού Παρατηρητηρίου SANTORY και να διασφαλίσω τη συνεχή συλλογή δεδομένων από το ενεργό υδροθερμικό πεδίο του. Δεσμεύομαι να μοιράζομαι το πάθος μου για τα ηφαίστεια με νέους μαθητές μέσω θερινών σχολείων και να επικοινωνούμε την έρευνά μας σε πραγματικό χρόνο κατά τη διάρκεια των ωκεανογραφικων αποστολών, όπως κάναμε κατά τη διάρκεια του IODP 398.

Πιστεύω επίσης στη σημασία της ενημέρωσης του κοινού με σαφήνεια, ψυχραιμία και ακρίβεια κατά τη διάρκεια ηφαιστειακών κρίσεων.

Εξίσου σημαντική είναι η προώθηση των ηφαιστείων ως μοναδικών τόπων γεωλογικής κληρονομιάς -όπως το Γεωπάρκο Νισύρου, το οποίο εργαζόμαστε για να ενταχθεί στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.

Ας μην ξεχνάμε ότι σχεδόν το 70% των ηφαιστείων του κόσμου είναι υποθαλάσσια. Υπάρχουν ακόμη τόσα πολλά να ανακαλύψουμε, τόσα πολλά να μάθουμε για το πώς λειτουργούν τα ηφαίστεια, πώς να προστατεύσουμε τις τις κοντινές περιοχές και πώς να εκτιμήσουμε τα οφέλη που προσφέρουν.

Τα ηφαίστεια είναι η ανάσα του πλανήτη μας -και είμαστε πραγματικά τυχεροί που είμαστε μάρτυρες έστω και μιας στιγμής του απίστευτου κύκλου ζωής τους.

Σας ευχαριστω και πάλι, Michael, Steffen, Christian και Rebecca.

 Και τελευταίο, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένειά μου για την αμέριστη υποστήριξή της.