Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει ουσιαστικά την εκπαίδευση

Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργήσει ανισότητες στην εκπαίδευση; Ποιες οι πρακτικές που ακολουθούν Ελλάδα, Βραζιλία και Κένυα στον τομέα αυτό;  Αυτά τα δύο ερωτήματα τέθηκαν στη συζήτηση που συντόνισε ο Yanis Ben Amor, Executive Director, Center for Sustainable Development, Columbia University, United States, στα πλαίσια του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.

«Στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε ένα παράδοξο: ενώ συχνά επικρατεί μια γενικευμένη κριτική στάση, ταυτόχρονα έχουν αναδειχθεί αξιόλογες πρακτικές και διαμορφώνεται ένα ισχυρό πλαίσιο πολιτικής για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως αποτυπώνεται και σε πρωτοβουλίες όπως το AI Pharos» είπε ο  Νίκος Παναγιώτου, Καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης.

Η βασική πρόκληση είναι η συστηματική εφαρμογή αυτών των πολιτικών σε όλα τα σχολεία, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες μεταξύ ηπειρωτικών και νησιωτικών περιοχών, καθώς και μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης. 

«Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί κομβικό σημείο για την προσαρμογή της εκπαίδευσης στη νέα εποχή. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα δοθεί προτεραιότητα στην πολιτική ή στην υλοποίηση, αλλά πώς θα συνδυαστούν αποτελεσματικά μέσα από μια συνεκτική, συστηματική προσέγγιση που θα αξιοποιεί τη δημιουργικότητα και θα οδηγεί σε απτά αποτελέσματα», εξήγησε.

Τα βασικά προβλήματα στην εκπαίδευση στη Βραζιλία είναι η χαμηλή συμμετοχή αλλά και οι ανισότητες στην εκπαίδευση κυρίως για γεωγραφικούς λόγους είπε ο John Oredo, Senior Lecturer, University of Nairob.

Αυτό που προσπαθεί η κυβέρνηση είναι να υπάρξουν οι πολιτικές εκείνες που θα οδηγήσουν στην αύξηση της συμμετοχής μέσω της δωρεάν πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, την μείωση των ανισοτήτων στην εκπαίδευση από περιοχή σε περιοχή  αλλά και τη διασφάλιση της ποιότητας της μάθησης. 

Για τον σκοπό αυτό έχουν δημιουργηθεί ψηφιακές πλατφόρμες που διευκολύνουν τόσο την εξ αποστάσεως εκπαίδευση,  ιδιαίτερα χρήσιμες σε αγροτικές περιοχές ή για άτομα με αναπηρίες.

«Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση, υπό την προϋπόθεση ότι συνοδεύεται από σαφείς πολιτικές και ρυθμιστικά πλαίσια που εξασφαλίζουν υπεύθυνη χρήση και ενισχύουν τη μείωση των ανισοτήτων. 

Σε ό,τι αφορά στον ρόλο των εκπαιδευτικών, η τεχνολογία δεν είναι εδώ για να τους αντικαταστήσει, αλλά για να τους ενισχύσει ουσιαστικά, αναλαμβάνοντας διοικητικά και προπαρασκευαστικά καθήκοντα - ιδίως σε περιβάλλοντα με υψηλή αναλογία μαθητών ανά δάσκαλο - ώστε οι ίδιοι να επικεντρωθούν περισσότερο στις συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες των μαθητών, που παραμένουν αναντικατάστατες», είπε καταλήγοντας.

Οι βασικές προκλήσεις στην εκπαίδευση στη Βραζιλία συνδέονται με τις έντονες ανισότητες όχι μόνο μεταξύ περιφερειών αλλά και εντός αυτών, σε μια χώρα τεράστια σε μέγεθος και πολυπλοκότητα, εξήγησε ο Filipe Medon, Professor, FGV Rio Law.

«Η βία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στις αστικές περιοχές, ενώ στις αγροτικές περιοχές οι πλημμύρες και οι γεωγραφικές αποστάσεις δυσχεραίνουν την πρόσβαση στο σχολείο.  Σε αυτό το πλαίσιο προστίθεται και η έλλειψη εκπαιδευτικών αλλά και συνδεσιμότητας, επιβαρύνοντας περαιτέρω το σύστημα», εξήγησε.

Παρά τις δυσκολίες, γίνονται σημαντικές προσπάθειες μείωσης των ανισοτήτων μέσω καινοτόμων προσεγγίσεων, όπως εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, αλλά και εφαρμογές που ενισχύουν τους εκπαιδευτικούς.

«Η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλει στην ανάλυση χειρόγραφων εργασιών και στην παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης. Ωστόσο, για να είναι πραγματικά αποτελεσματική, πρέπει να προσαρμόζεται γλωσσικά και πολιτισμικά, ενσωματώνοντας εκπαιδευτικό υλικό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τη γλώσσα κάθε περιοχής», πρόσθεσε.

Φωτογραφία: Από αριστερά: Yanis Ben Amor, Executive Director, Κέντρο Βιώσιμης Ανάπτυξης, Πανεπιστήμιο Κολούμπια, Ηνωμένες Πολιτείες - John Oredo, Senior Lecturer, Πανεπιστήμιο του Ναϊρόμπι, Κένυα - Filipe Medon, Καθηγητής, Ερευνητής στο Center for Technology and Society, και Assistant Coordinator στο AI Hub, FGV Rio Law, Βραζιλία - Νίκος Παναγιώτου, Καθηγητής, Διευθυντής Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα