Όλγα Κεφαλογιάννη: Αυτόματα εκτός πλατφορμών τα μη κύρια καταλύματα βραχυχρόνιας από 1η Οκτωβρίου

H υπουργός τόνισε ότι τα ακίνητα τα οποία είναι κύριας χρήσης θα διαγράφονται αυτόματα από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και θα χάνουν τον Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ). «Η τουριστική δραστηριότητα στην Ελλάδα πρέπει να λειτουργεί με κανόνες που ισχύουν για όλους· όσοι δεν συμμορφωθούν, θα βρεθούν εκτός πλατφόρμας και θα αντιμετωπίσουν αυστηρά πρόστιμα», προειδοποίησε.
 

Ερωτηθείσα για το αν θα υπάρξουν περιορισμοί σε νέες περιοχές, εκτός των 3 γεωγραφικών διαμερισμάτων του κέντρου της Αθήνας επιφυλάχθηκε να απαντήσει. Ωστόσο υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός μιλώντας στο ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ στην ΔΕΘ για το ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης και το ενδεχόμενο αποφάσεων για απαγορεύσεις νέων ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης και σε άλλες περιοχές, πλην των τριών διαμερισμάτων της Αθήνας, είχε απαντήσει με σαφήνεια: «Είναι κάτι που το εξετάζουμε και το μελετούμε με μεγάλη προσοχή και πολύ σύντομα θα ανακοινώσουμε νέα μέτρα, καθώς αυτή ακριβώς την περίοδο ολοκληρώνουμε τις σχετικές μελέτες, ώστε να έχουμε μια πλήρη εικόνα και να λάβουμε τις κατάλληλες αποφάσεις».
 

Ερωτηθείς αν στα μέτρα περιλαμβάνεται η απαγόρευση νέων ακινήτων σε περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη και η Σαντορίνη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης το επιβεβαίωσε, προσθέτοντας  ότι εξετάζονται νέες περιοχές προς απαγόρευση λειτουργίας νέων ακινήτων υπό το καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στο σημείο αυτό ο Πρωθυπουργός τόνισε  εμφατικά στο Χ&Τ ότι «Το μέτρο της απαγόρευσης νέων ακινήτων σε βραχυχρόνια μίσθωση στην Αθήνα δούλεψε ικανοποιητικά». Ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ωστόσο  ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα τεθούν σε ισχύ από το 2026.
 

Σύμφωνα με πληροφορίες από το κυβερνητικό επιτελείο, πέραν της Θεσσαλονίκης και της Σαντορίνης είναι πιθανό να υπάρξουν απαγορεύσεις σε Χανιά, Κέρκυρα και Πάρο, ενδεχομένως και στην Χαλκιδική.
 

Αυστηρά κριτήρια και πρόστιμα
 

Για να παραμείνει ένα ακίνητο στην πλατφόρμα, πρέπει να είναι χώρος κύριας χρήσης με φυσικό φωτισμό, αερισμό και κλιματισμό (με εξαίρεση τις ορεινές περιοχές), να διαθέτει ασφάλιση αστικής ευθύνης, δήλωση ηλεκτρολόγου, , καθώς και πιστοποιητικό μυοκτονίας–απεντόμωσης, φαρμακείο και οδηγό πρώτης ανάγκης. Οι έλεγχοι θα είναι δειγματοληπτικοί ή κατόπιν καταγγελίας, με προειδοποίηση δέκα ημερών, ενώ το πρόστιμο των 5.000 ευρώ, διπλασιάζεται σε επαναλαμβανόμενη παράβαση εντός 12 μηνών (10.000 €) και τετραπλασιάζεται στη συνέχεια.
 

Η εγκύκλιος

Σημειώνεται ότι χθες το ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ δημοσίευσε την εγκύκλιο του υπουργείου Τουρισμού για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του νόμου από την 1η Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την εγκύκλιο κάθε κατάλυμα που διατίθεται βραχυχρόνια θα πρέπει σωρευτικά να πληροί συγκεκριμένες τεχνικές και λειτουργικές απαιτήσεις:

• Χώρος κύριας χρήσης: να προορίζεται για διαμονή και να διαθέτει ελεύθερο ύψος τουλάχιστον 2,50 μ. σύμφωνα με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό.

• Ασφάλεια & υποδομές: ασφάλιση αστικής ευθύνης για ζημιές ή ατυχήματα, υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου, εγκατάσταση ρελέ διαρροής (αντιηλεκτροπληξιακό), πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού και σήμανση διαφυγής.

• Υγεία & καθαριότητα: πιστοποιητικό μυοκτονίας και απεντόμωσης, φαρμακείο πρώτων βοηθειών και οδηγός με τηλέφωνα ανάγκης.

• Φωτισμός – Αερισμός: υπνοδωμάτια με φυσικό φωτισμό από ανοίγματα σε εξωτερικούς τοίχους ή οροφή, με επιφάνεια κουφωμάτων τουλάχιστον 10% του καθαρού εμβαδού, και φυσικό αερισμό με άνοιγμα τουλάχιστον 5% του εμβαδού.

Καθοριστικό ζήτημα είναι η απόδειξη ότι το ακίνητο αποτελεί χώρο κύριας χρήσης – δηλαδή υπνοδωμάτια, σαλόνια, κουζίνες, γραφεία. Δεν θεωρούνται κύριας χρήσης διάδρομοι, αποθήκες, κλιμακοστάσια ή χώροι στάθμευσης. Η νομιμότητα πρέπει να τεκμηριώνεται από οικοδομική άδεια ή τακτοποίηση σύμφωνα με την πολεοδομική νομοθεσία.
 

Έλεγχοι και κυρώσεις
 

Η συμμόρφωση θα διαπιστώνεται με προαναγγελθέντες επιτόπιους ελέγχους από κλιμάκια του Υπουργείου Τουρισμού ή μικτά συνεργεία με την ΑΑΔΕ.

• Οι ιδιοκτήτες θα ειδοποιούνται τουλάχιστον 10 ημέρες πριν, μέσω e-mail.

• Οι ελεγκτές θα φέρουν υπηρεσιακή ταυτότητα και έγγραφη εντολή με τα στοιχεία τους και του ακινήτου.

Όσοι αρνηθούν τον έλεγχο ή δεν πληρούν τις προδιαγραφές, αντιμετωπίζουν:

• Διοικητικό πρόστιμο 5.000 ευρώ.

• Διπλασιασμό του προστίμου σε επανάληψη παράβασης μέσα σε ένα έτος.

• Τετραπλασιασμό σε κάθε επόμενη ίδια παράβαση.

Προοπτική ευρωπαϊκής ρύθμισης
 

Τέλος η κα. Κεφαλογιάννη επισήμανε ότι η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις συζητήσεις σε επίπεδο ΕΕ, καθώς η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινής ευρωπαϊκής νομοθέτησης για τη βραχυχρόνια μίσθωση. «Είμαστε έτοιμοι να επεκτείνουμε το ρυθμιστικό πλαίσιο, είτε με κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις είτε με πρόσθετους περιορισμούς», σημείωσε. Όπως είχε γράψει το ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, “Η Ursula von der Leyen ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2025 θα παρουσιαστεί το European Affordable Housing Plan, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα συνδυάζει πολιτικές για την ενίσχυση της προσφοράς προσιτών, ποιοτικών και βιώσιμων κατοικιών, με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε κράτους-μέλους. Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε αναθεώρηση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, προκειμένου να διευκολυνθεί η ανέγερση νέων κατοικιών, αλλά και η δημιουργία περισσότερων φοιτητικών εστιών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Επιπλέον, η Κομισιόν σχεδιάζει τη διοργάνωση ενός EU Housing Summit, που θα συγκεντρώσει κυβερνήσεις, κοινωνικούς φορείς, εκπροσώπους της αγοράς και οργανώσεις πολιτών, ώστε η στέγαση να αποτελέσει κεντρικό θέμα ευρωπαϊκού διαλόγου.
 

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε η πρόεδρος της Επιτροπής και στον ρόλο των πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως το Airbnb, οι οποίες –όπως τόνισε– επηρεάζουν άμεσα τη διαθεσιμότητα κατοικιών και πιέζουν τις τιμές προς τα πάνω. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το 2024 οι διανυκτερεύσεις σε τέτοιες μισθώσεις έφτασαν τα 854 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 19% σε σχέση με το 2023. Η ραγδαία αυτή ανάπτυξη έχει ήδη οδηγήσει πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, όπως η Αθήνα, να υιοθετήσουν περιοριστικά μέτρα – από αυστηρότερους κανόνες στις καταχωρίσεις έως υψηλότερη φορολόγηση – σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν τις επιπτώσεις στις τοπικές αγορές κατοικίας.
 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει νομοθετική πρωτοβουλία που θα προβλέπει περισσότερη διαφάνεια και δίκαιους κανόνες για την αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων, κάνοντας σαφή διάκριση ανάμεσα σε ιδιώτες οικοδεσπότες και επαγγελματίες παρόχους. Στόχος, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, είναι να μπει τέλος σε μια «γκρίζα ζώνη» που επιβαρύνει δυσανάλογα τους πολίτες.
 

Με τις ανακοινώσεις αυτές, η πρόεδρος της Κομισιόν έστειλε σαφές μήνυμα ότι το δικαίωμα σε αξιοπρεπή και προσιτή στέγη αναγνωρίζεται πλέον ως κεντρική προτεραιότητα για την Ένωση. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε την αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης να παραμένει εκτός κανόνων, την ώρα που οι πολίτες μας δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να βρουν ένα σπίτι», υπογράμμισε, δίνοντας το στίγμα μιας πολιτικής που φιλοδοξεί να φέρει το ζήτημα της στέγασης στο ίδιο επίπεδο με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις, όπως η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση”.