Τετάρτη, 17 Αυγούστου 2022

Σαντορίνη και Θηρασιά: Το Κλίμα, τα Οινοποιεία, οι Ποικιλίες και οι Ετικέτες

Ένα εξαιρετικό δημοσίευμα για τα κρασιά και τα οινοποιεία της Σαντορίνης σε κείμενο του Κωνσταντίνου Λαζαράκη, Master of Wine, παρουσίασε την 1η Αυγούστου, στην σελίδα του το περιοδικό travel.gr. Στο εξαιρετικό δημοσίευμα παρουσιάζονται οι ιδιατερότητες και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του Σαντορινιού αμπελώνα, καθώς και επιλεγμένες ετικέτες των περισσότερων οινοποιείων του νησιού. 

Στην παρούσα αναδημοσίευση αναφέρονται οι ιδιαιτερότητες του τοπικού αμπελώνα, ενώ το πλήρες κείμενο μπορείτε να δείτε εδω : www.travel.gr/food_and_drink/wine-spirits/h-ellada-toy-krasioy-santorini-kai-thira/

Το αρχαίο όνομα της Σαντορίνης ήταν «Καλλίστη» που σημαίνει «η ομορφότερη». Πράγματι, η Σαντορίνη είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά και πιο όμορφα σημεία του πλανήτη. Στις μέρες μας, πλήθος από κάθε γωνιά της Γης την επισκέπτεται για να απολαύσει το μεγαλείο της φύσης και μαγεμένο από αυτό ξεσπά σε χειροκροτήματα ευγνωμοσύνης και ενθουσιασμού κάθε που ο ήλιος δύει στο βαθύ μπλε του Αιγαίου.

Τοπογραφία και αμπελοτόπια

Το νησί της Σαντορίνης (Θήρα) μαζί με τη Θηρασιά και το Ασπρονήσι είναι κομμάτια του ηφαιστειογενούς νησιού, Στρογγύλη. Το νησί τα τελευταία 400.000 χρόνια βίωσε δώδεκα καταστροφικές εκρήξεις και το σημερινό του σχήμα είναι το αποτέλεσμα της έκρηξης που έλαβε χώρα γύρω στο 1613 π.Χ. (Μινωική έκρηξη). Η έκρηξη αυτή δημιούργησε τη καλντέρα και κάλυψε το έδαφος με ηφαιστειακή μάζα πάχους δεκάδων μέτρων. Στα χρόνια που ακολούθησαν υπήρξαν και άλλες μικρότερης κλίμακας εκρήξεις που διαμόρφωσαν τις νησίδες Παλαιά και Νέα Καμένη.


Αυτή η μακρά και έντονη γεωλογική δραστηριότητα έχει δημιουργήσει ένα μοναδικής σύστασης έδαφος. Τα αμπέλια είναι φυτεμένα σε ένα στρώμα λάβας, ελαφρόπετρας και θηραϊκής γης που έχει υψηλές ικανότητες αποστράγγισης και μηδενικά επίπεδα αργίλου και οργανικής ουσίας. Σε αυτό το περιβάλλον είναι αδύνατο να επιζήσει το έντομο της φυλλοξήρας, που θρέφεται καταστρέφοντας το ριζικό σύστημα των ευρωπαϊκών ποικιλιών της αμπέλου, με αποτέλεσμα να διασώζονται πολλά υπεραιωνόβια αμπέλια. Το κλίμα είναι ιδιαίτερα ξηρό και η βροχή το καλοκαίρι είναι ανύπαρκτη. Οι μόνιμοι, δυνατής έντασης άνεμοι, αν και μειώνουν τη θερμοκρασία, εντείνουν το υδατικό στρες στα αμπέλια και παρεμποδίζουν την ανθοφορία και την καρπόδεση. Ανάσα δροσιάς για τα αμπέλια είναι οι πρωινές ομίχλες που σηκώνονται από την καλντέρα και καλύπτουν σαν πέπλο το νησί.


O Kωνσταντίνος Λαζαράκης

 

Οινική ιστορία

Ευρήματα από τις ανασκαφές στον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα ότι η αμπελοκαλλιέργεια και η παραγωγή οίνου στο νησί έχει τις ρίζες της στην τρίτη χιλιετία π.Χ. Αυτός ο προϊστορικός αμπελώνας εξαφανίστηκε με την τρομερή Μινωική έκρηξη του ηφαιστείου. Η αμπελοκαλλιέργεια για την παραγωγή οίνου αναπτύχθηκε εκ νέου και έπαιξε σημαντικό ρόλο για τις τοπικές κοινωνίες κατά την αρχαιότητα, τα ρωμαϊκά και τα Βυζαντινά χρόνια. Κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας, το Σαντορινιό κρασί απέκτησε εμπορική φήμη και ήδη από τον 17ο αιώνα θεωρούταν ανώτερης ποιότητας. Μετά την προσάρτηση στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος (1830) οι Σαντορινιοί ναυτικοί εξήγαγαν σχεδόν το 100% του παραγόμενου κρασιού στην Τσαρική Ρωσία για να εισάγουν από εκεί σιτηρά. Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα η επέλαση της φυλλοξήρας κατέστρεψε σχεδόν το σύνολο του Ευρωπαϊκού αμπελώνα, αφήνοντας άθικτο τον Σαντορινιό, ενώ η ακόλουθη Μικρασιατική καταστροφή έφερε στο νησί πολλούς Μικρασιάτες έτοιμους να παλέψουν για μια νέα ζωή. Οι αμπελουργοί της εποχής διαμόρφωναν τα αμπέλια τους σε σχήμα κουλούρας, τα οινοποιούσαν και τα αποθήκευαν σε υπόσκαφα θολωτά τούνελ, γνωστά ως κάναβες. Στις κάναβες παλαίωναν τις σπεσιαλιτέ του νησιού, το Vinsanto και το Νυχτέρι.

Σύγχρονος αμπελώνας

Ο σύγχρονος αμπελώνας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο παραδοσιακό σύστημα διαμόρφωσης, την κουλούρα. Τα φυτά βρίσκονται ξαπλωμένα στη γη και κάθε χρόνο ο αμπελουργός πλέκει περίτεχνα τον νεαρό βλαστό σχηματίζοντας ένα κυκλικό στεφάνι, την «κουλούρα». Μετά την πάροδο αρκετών χρόνων, περίπου εικοσιπέντε, η κουλούρα μεγαλώνει τόσο που παύει να είναι διαχειρίσιμη. Τότε, ο αμπελουργός την αφαιρεί για να ξεκινήσει το πλέξιμο μιας νέας. Αυτή η αέναη διαδικασία έχει ως αποτέλεσμα να δυναμώνει το ριζικό σύστημα του φυτού και να προχωρά ακόμη πιο βαθιά στη γη για να αντλήσει νερό και ιχνοστοιχεία. Λόγω αυτής της πρακτικής, υπάρχουν κλήματα που το υπέργειο τους τμήμα είναι είκοσι ετών, ενώ το ριζικό τους σύστημα φθάνει ακόμη και τα τετρακόσια έτη. Επιπλέον, η κουλούρα προστατεύει το φυτό από τις ριπές του ανέμου και τα σταφύλια από τα εγκαύματα της ηλιακής ακτινοβολίας. Παράλληλα, το φυτό καταφέρνει να συγκεντρώνει πολύτιμες σταγόνες υγρασίας από την πρωινή ομίχλη.

Η κυρίαρχη ποικιλία που καλλιεργείται στο νησί είναι το Ασύρτικο. Το Ασύρτικο δίνει κρασιά με υψηλή διαπεραστική οξύτητα, σφιχτή δομή, γενναιόδωρο αλκοόλ και χαρακτηριστική ορυκτότητα. Τα κρασιά ξεδιπλώνουν εντυπωσιακή αρωματική και γευστική πολυπλοκότητα μετά από μερικά χρόνια παλαίωσης στη φιάλη. Το Ασύρτικο της Σαντορίνης, οι αμπελουργοί και οι οινοποιοί του νησιού πήραν στις πλάτες τους το Ελληνικό κρασί, το έβγαλαν από την αφάνεια, του χάρισαν διακρίσεις και το τοποθέτησαν σε κορυφαία εστιατόρια και κάβες του εξωτερικού. Επίσης, το Ασύρτικο μαζί με το Αθήρι και το Αηδάνι παράγει το διάσημο γλυκό λιαστό κρασί Vinsanto. Άλλες λευκές ποικιλίες είναι το Κατσανό, το Ποταμίσι, το Πλατάνι και η Γαϊδουριά. Από τις κόκκινες ποικιλίες του νησιού ξεχωρίζουν το Μαυροτράγανο και η Μανδηλαριά.

Νομοθετικά προστατευόμενες περιοχές


Σήμερα, ο αμπελώνας της Σαντορίνης και της Θηρασιάς έχει συνολική έκταση 11.000 στρέμματα. Οι παραγωγοί του νησιού μπορούν να χρησιμοποιούν το ΠΟΠ Σαντορίνη για τα λευκά ξηρά και γλυκά κρασιά (Vinsanto). Τα λευκά ξηρά πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον 81% Ασύρτικο, ενώ τα γλυκά τουλάχιστον 51%, το υπόλοιπο ποσοστό μπορεί να συμπληρώνεται από τις ποικιλίες Αθήρι και Αηδάνι. Κατ’ εξαίρεση και για τους φυσικώς γλυκείς οίνους μόνο (δηλαδή τα κρασιά από λιαστά σταφύλια), επιτρέπονται σε μικροποσότητες οι λευκές «ξενόλογες» ποικιλίες Γαϊδουριά, Κατσανό, Μοσχάτο λευκόΜονεμβασιά, Πλατάνι, Ποταμίσι και η ερυθρωπή ποικιλία Ροδίτης. Το Νυχτέρι θα πρέπει να έχει ωριμάσει τουλάχιστον 3 μήνες σε δρύινα βαρέλια και να φέρει ελάχιστο αλκοολικό τίτλο 13,5%. Τα ΠΓΕ Κυκλάδες και ΠΓΕ Αιγαίου Πελάγους παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία.

Οινοτουρισμός, γαστρονομία και πολιτισμός

Ο οινοτουρισμός στο νησί είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος και αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας. Τα περισσότερα οινοποιεία έχουν ειδικά διαμορφωμένους χώρους, ξεχωριστό τμήμα οινοτουρισμού και απασχολούν εξειδικευμένο προσωπικό. Στους επισκέπτες προσφέρονται διάφορα πακέτα ξεναγήσεων και γευσιγνωσίας που παντρεύουν τα Σαντορινιά κρασιά με τοπικά εδέσματα και πιάτα υψηλών προδιαγραφών. Επιπλέον, στο νησί δραστηριοποιούνται αρκετές εταιρίες που διοργανώνουν wine tours και ολοκληρωμένες οινικές εμπειρίες. Στο νησί υπάρχουν πολλά εστιατόρια που προσφέρουν γαστρονομικές απολαύσεις υψηλού επιπέδου. Πλέον το οινοτουριστικό προϊόν της Σαντορίνης έχει αποκτήσει διεθνή φήμη και προσελκύει οινόφιλους από όλα τα μέρη της Γης.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
 
atacon
106,4
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
Το περιοδικό Nitro για τη Σαντορίνη : Ένα νησί που κάθε χρόνο είναι a whole different story
Υπουργείο Πολιτισμού: Αποφάσεις για 3 νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις στη Θηρασιά
Συναυλία με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου απόψε17/8 απο το Σύλλογο Κρητών Σαντορίνης
Συναυλία με τη Στέλλα Χατζηδάκη και τη Βίκη Σταθοπούλου στις 18/8 απο την "Εστία"
22 αλλοδαποί συνελήφθησαν στη Σαντορίνη για πλαστογραφία ταξιδιωτικών εγγράφων
Άννα Βίσση: Ξανά(μανα!) στη Σαντορίνη για καλοκαιρινές διακοπές με την κόρη και τα εγγόνια της 
Επισκοπή Σικίνου - 03 Σεπτεμβρίου 2022 : Τελετή απόδοσης στο κοινό και εορτή βράβευσης Europa Nostra 2022
CineDoc Island στις Κυκλάδες- Προβολές, Βραβευμένες Περιβαλλοντικές Δράσεις και Πρεμιέρα για την «Πολιορκημένη Θάλασσα»
23-25 Σεπτεμβρίου για 6η χρονιά το Santorini Experience 2022 - Αθλητισμός & Πολιτισμός στη Σαντορίνη
Η Ένωση Λεμβούχων Σαντορίνης πρωταγωνιστεί σε μίνι ντοκυμαντέρ για τα επιβατικά σκάφη
Ολοκληρώθηκε το «Dappos Summer Class 2022
Τό ἄφθαρτο χέρι τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου ἱερομάρτυρος Χαραλάμπους θα υποδεχθεί στις 22/8 η ενορία του Εμπορείου
Εξιχνιάστηκε άμεσα υπόθεση ληστείας και βαριάς σωματικής βλάβης σε βάρος αλλοδαπού στη Θήρα
Στο Steak Lounge "7" Seven γευμάτισε η Άννα Βίσση
«Χτένισμα» στους χλοοτάπητες και καλλωπισμός στα γήπεδα μας από τον ΔΑΠΠΟΣ
Volcano TV
Hondos_KE
ΔΕΥΑΘ 29/6
δεναξας
Santorini Experience 2022
© 2022 Ιδιοκτησία: VOLCANO VIEW AE. All rights reserved.